|
Wymagania merytoryczne Olimpiady Wiedzy o Prawach Człowieka
(zatwierdzone przez Ministerstwo Edukacji Narodowejna podstawie złożonego wniosku konkursowego)
Główny cel: Upowszechnianie wiedzy na temat praw człowieka oraz sposobów ich ochrony w powiązaniu ze znajomością historii najnowszej oraz zagadnień przedmiotu wiedza o społeczeństwie. Długoterminowe (długofalowe) cele edukacyjne:
- wzmacnianie poczucia odpowiedzialności za stan przestrzegania praw człowieka na świecie;
- kształtowanie wśród młodzieży świadomości, wrażliwości i kultury prawnej;
- krzewienie zrozumienia oraz tolerancji między wszystkimi narodami, grupami rasowymi lub religijnymi;
- upowszechnianie postaw służących rozwojowi społeczeństwa obywatelskiego.
Cele szczegółowe. Uczestnik:
- przedstawia ideę, genezę i etapy rozwoju ochrony praw człowieka;
- zna podstawowe akty prawne z zakresu praw człowieka, m.in. Powszechną Deklarację Praw Człowieka z 1948 r., Międzynarodowe Pakty Praw Człowieka z 1966 r., Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 1950 r., Europejską Kartę Socjalną z 1961 r.;
- rozróżnia prawa i wolności osobiste, polityczne oraz ekonomiczne, społeczne i kulturalne;
- charakteryzuje systemy ochrony praw człowieka (strukturę instytucjonalną oraz gwarancje proceduralne) w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych, Rady Europy oraz Unii Europejskiej;
- ocenia znaczenie Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze dla systemu ochrony praw człowieka na świecie;
- analizuje z punktu widzenia międzynarodowych standardów praw człowieka przypadki naruszania praw i wolności w różnych państwach;
- rozważa, dlaczego dochodzi do łamania praw człowieka na wielką skalę przez reżimy autorytarne i totalitarne;
- przedstawia prawa i wolności zagwarantowane w Konstytucji RP;
- wymienia środki i mechanizmy ochrony praw i wolności w Polsce;
- ocenia działania wybranych organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną praw człowieka;
- posługuje się poprawną polszczyzną, argumentacją prawną oraz w sposób jasny i logiczny formułuje swoje wywody.
Cele szczegółowe związane z hasłem XVII Olimpiady. Uczestnik:
- analizuje przyczyny i skutki ubóstwa (niedostatku) oraz jego związek z prawami człowieka (m.in. zakazem niewolnictwa, poddaństwa oraz pracy przymusowej, aspektów ekonomicznych w prawie do słusznego procesu, prawa do poszanowania mienia, prawa do godnego poziomu życia i zabezpieczenia społecznego);
- identyfi kuje i analizuje podejmowane na szczeblu krajowym i międzynarodowym próby walki z ubóstwem;
- zna treść standardu ochrony własności w art. 1 Protokołu nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i podstawowe orzecznictwo strasburskie z tym związane;
- w oparciu o wybrany/wylosowany kazus przygotowuje opinię prawną/wystąpienie publiczne związane z tym zagadnieniem.
| ETAP OLIMPIADY |
ZAKRES WIEDZY (w oparciu o podręczniki przedmiotowe, a także literaturę podstawową i zalecaną wskazaną przez organizatora Olimpiady) |
STOPIEŃ TRUDNOŚCI |
KORELACJA ROGRAMU Z PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ |
Eliminacje szkolne (zawody I stopnia) – test kwalifikacyjny |
1. historia najnowsza (od zakończenia I wojny światowej), współczesne stosunki międzynarodowe i aktualne wydarzenia 2. wiedza o społeczeństwie, podstawy prawoznawstwa i konstytucjonalizmu oraz prawa międzynarodowego (źródła prawa, podmiotowość, organizacje iędzynarodowe, sądownictwo międzynarodowe). 3. prawa człowieka: główne środki ochrony praw i wolności w Polsce (Konstytucja RP,Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, etc.), historia praw człowieka, instytucjonalne i proceduralne gwarancje w uniwersalnym i europejskim systemie ochrony praw człowieka,znajomość treści Powszechnej DeklaracjiPraw Człowieka, Konwencji Praw Dziecka, Karty Narodów Zjednoczonych |
Wystarczający do uzyskania oceny bardzo dobrej na zakończenie nauki przedmiotu „wiedza o społeczeństwie”;w zakresie historii najnowszej wiedza ogólna w oparciu o uznane podręczniki szkolne z tego przedmiotu oraz podstawę programowąw zakresie przedmiotu historia; w zakresie wiedzy o prawach człowieka – stopień trudnościzakłada znajomość zagadnień wskazanych w „zakresie wiedzy” |
Cele kształcenia – wymagania ogólne (kl. I LO – zakrespodstawowy). Uczeń wyjaśnia podstawowe prawa człowieka,rozpoznaje przypadki ich naruszania i wie,jak można je chronić. Treści nauczania – wymagania szczegółowe 5. Prawa człowieka– szczególnie pkt od 1 do 4. 6. Ochrona praw i wolności – pkt od 1 do 3. |
Eliminacje szkolne (zawody I stopnia) – egzamin ustny |
j.w. |
j.w. |
j.w. |
Eliminacje okręgowe (zawody II stopnia) – praca pisemna |
Opinia prawna na podstawie kazusów dotyczących zarzutu naruszenia przez państwo jego zobowiązań z dziedziny przestrzegania praw człowieka wynikających z Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Tematyka kazusów powiązana z hasłem XVII edycji Olimpiady. |
Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętność jej prezentacji w formie opinii prawnej, oceniana zgodnie z Regulaminem Olimpiady.
|
kl. II–III LO (zakres rozszerzony) Treści nauczania – wymagania szczegółowe: 38 – 6 |
Eliminacje okręgowe (zawody II stopnia) – egzamin ustny |
Zakres obowiązujący na eliminacjach szkolnych ponadto w pkt. 3 znajomość uniwersalnego systemu ochrony praw człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem Międzynarodowych Paktów Praw Człowieka. |
Wystarczający do uzyskania oceny celującej na zakończenie nauki przedmiotu „wiedza o społeczeństwie”; w zakresie historii najnowszej wiedza na poziomie rozszerzonym zgodnie z podstawą programową przedmiotu historia; w zakresie wiedzy o prawach człowieka: stopień trudności zakłada znajomość zagadnień wskazanych w „zakresie wiedzy” |
kl. II – III LO (zakres rozszerzony) Treści nauczania – wymagania szczegółowe 35 – 1, 36 – pkt od 1 do 4, 37 – 1, 4, 5, 7 |
| Ogólnopolski Finał Olimpiady (zawody III stopnia) – egzaminy ustne |
Zakres obowiązujący na eliminacjach szkolnych i okręgowych oraz ponadto w pkt 3. znajomość europejskiego systemu ochrony praw człowieka, włączając w to Europejską Konwencję Praw Człowieka (wraz z Protokołami), Europejską Kartę Socjalną, jak również podstawową znajomość orzecznictwa strasburskiego. |
Wystarczający do uzyskania oceny celującej na zakończenie nauki przedmiotu „wiedza o społeczeństwie”; w zakresie historii najnowszej i wiedzy o prawach człowieka wykazanie się pogłębioną znajomością systemów ochrony prawczłowieka w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych, Rady Europy oraz Unii Europejskiej. |
j.w. |
| Ogólnopolski Finał Olimpiady (zawody III stopnia) – superfinał procesowy |
j.w. Zastosowanie wiedzy w formie ustnej prezentacji. |
Wykazanie się b. dobrą znajomością praw człowieka, chronionych na podstawie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, z uwzględnieniem orzecznictwa strasburskiego, a także prawniczej argumentacji oraz ujęcia swoich wywodów w odpowiedniej formie językowej. |
j.w. |
|